Genel / Yazılar

Akıllı Şehirler’in Akıllı Kütüphaneleri

Share this post

Sami Yaylalı

Abbasi Halifesi Mansur’un Sasanilere ait eserleri Arapça’ya tercüme ettirmek için kurduğu kurum, Halife Memun döneminde bir yerleşke hatta bir ilçe halini alır. Budönemde sadece Sasani eserleri değil başta Yunan, Latin ve Hint olmak üzere diğer dünya kültürlerinin tamamına yakınından çeviri yapılır hale gelmiştir. En parlak dönemini Halife Harun Reşid döneminde alan Beyt’ül Hikme yüzlerce alim, tercüman ve mücellidin yetişmesine vesile olmuştur. Beyt’ül Hikme, dünya tarihinde İskenderiye’den sonra Abbasi Halifesi Mansur’un Sasanilere ait eserleri Arapça’ya tercüme ettirmek için kurduğu kurum, Halife Memun döneminde bir yerleşke hatta bir ilçe halini alır. Bu ikinci en büyük kütüphane oluşumu olarak kabul edilir. Beyt’ül Hikme kütüphanelerinde, Sokrat, Eflatun, Aristo, Plüto, Galen, Öklid, Pisagor, Sushruta, Charaka, Aryabhata, Hipokrat gibi filozofların tüm eserleri tercüme edilmiş haliyle yer alıyordu. Bu kütüphanelerde 400 binin üzerinde kitap olduğu rivayet edilmektedir. Beyt’ül Hikme eserleri tercümelerin yanında alimler de yetiştirmiştir. El Kindi, Harezmi gibi alimler buradan çıkmıştır.

Apple’ın Esin Kaynağı Beyt’ül Hikme

Beyt’ül Hikme Bağdat şehrinin içinde kurulmuş yerleşkeydi. Dicle nehrinin dairesel bir kanal oluşturduğu noktada ada şeklinde kurulan bu yer, merkezinde caminin yer aldığı, caminin etrafında hurma ağaçlarının bulunduğu dairesel çeperinde de kütüphaneler ile Beyt’ül Hikme sakinlerinin evlerinden oluşmaktaydı. Kütüphaneler ve evlerin yerleşimi bir labirenti andırsa da aslında üstten bakıldığında kûfi yazıyla yazılmış bilginin önemini vurgulayan sözlerin görünümündeydi. Beyt’ül Hikme’nin köprüler üzerine kurulu dört farklı yönde yer alan kapıları vardı. Bu dört kapının mezhepleri sergilediği rivayet edilir. Lakin bu dört kapının isimleri Kûfe, Horasan, Şam ve Basra’dır.

Yazının tamamını Okur’un 4. sayısında bulabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Önerilen Yazılar

Tarihsel ve Sosyolojik Bilinç Tarihi Bir Tekerrür Olmaktan Çıkarabilir