Yazılar

Balzac’ı Cemil Meriç’ten Okumalı

Share this post

 

altin-gozlu-kiz

1789 Fransız İhtilali’nden on yıl sonra doğan Balzac, Avrupa’nın – özellikle Fransa’nın – en çalkantılı dönemine şahitlik etmişti. İnsanî olana dair ne var ne yoksa işledi romanlarında. Bu derinlemesine incelemelerini bazen çok kısa ama zihne bir ok gibi giren bir tek cümle ile özetledi. Yazdıklarıyla farklı alanlardaki düşünürler için ilham kaynağı oldu.

Biz Balzac’tan öğrendiklerimizin, hepsini değilse de en esaslı kısmını Cemil Meriç’e borçluyuz. Fransız yazar Balzac, adeta Cemil Meriç’i büyüleyen bir isimdir. Cemil Meriç’in Balzac’tan yaptığı tercümeler İletişim Yayınları tarafından, “Cemil Meriç, Bütün Çevirileri” çalışması altında yayımlanmaya başladı. Bu kapsamda yayınlanan ilk eser, “Altın Gözlü Kız”.

Edebiyat Dersi Gibi Önsöz

Roman oldukça kısa fakat Cemil Meriç tarafından yazılan önsöz asla sıradan bir yazı, sıradan bir önsöz değil. Evvelâ bu “mukaddeme” (veya “etüd”) bir nevi edebiyat dersi mahiyetinde. Balzac’tan roman, Balzac’ın hayatı ve kişiliği, Fransa ve Fransa dışında Balzac ve nihayet yazarın romanlarının tahlili bulunmakta. Şüphesiz bütün bunları okumak elimizdeki romanı okumayı da daha anlamlı ve daha anlaşılır kılıyor.

Altın Gözlü Kız evvelâ umumi bir Paris manzarası çiziyor. “Karşısında en fazla dehşet duyulan manzaralardan biri de şüphesiz ki Paris ahalisinin umumî görünüşüdür” cümlesi ilginizi (az sonra çizilecek olan) Paris’in umumî manzarasına kilitliyor. “Parisli her şeye alâka göstere göstere nihayet hiçbir şeye aldırmamağa başlar” diyor ve de içinde bulunduğu Paris halkının iki şeye büyük bir iştihasının olduğunu dile getiriyor: Altın ve zevk.

Yoğun Tasvirler İçeriyor

Proleterler Balzac’ın romanında dört ayaklı hayvanlar haline getirilmiş bir kitle olarak resmedilir ve zenginler aleminde “adem-i iktidarsızlık hüküm sürer. Düşünceden eser kalmamış…”tır. Bu yoğun tasvirler eserde uzun uzun aktarılır. Bu tasvirlerden sonra karşınıza çıkan ise bir aşk hikâyesidir. Hikâyenin kadın kahramanı Paquita bir başka kadına, San-Real markizine aşıktır. Fakat öte yandan kendisine aniden rastlayan ve büyük bir aşk ile bağlanan Henri De Marsay’e de aşık olur. Bu iki tuhaf ‘kara sevda’nın sonu pek mutlu bitmeyecektir.

 

Altın Gözlü Kız

Honore de Balzac

Çeviren: Cemil Meriç

İletişim Yayınları

184 sayfa

Eylül 2016

 

Ayhan Koçkaya / a.kockayay@gmail.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Önerilen Yazılar