Genel / Röportaj

Bosna’da Mevlevilik Yaşıyor mu?

Share this post

Mikail Türker Bal

Konuşan: Furkan Özkul

Tanıyalım

Mikail Türker Bal bir tasavvuf gönüllüsü. “Tasavvuf” isminde bir gazetenin Yazı İşleri Müdürlüğünü yaptı. Şehir ve Kültür, Yeni Dünya Dergisi ve pek çok dergide yazıları yayımlanmakta. Yakın zamanda çıkan ve Saraybosna’da Mevlevi bir zatı anlattığı “Mesnevihan” isimli eserini konuşmak için bir araya geldik.

Mesnevihan isimli kitabınız yakın zamanda Erdem Yayınları’ndan çıktı. Öncelikle hayırlı olsun diyoruz. Saraybosna’da Mevleviliğe dair bir kitap yazma fikri nasıl gelişti?

Teşekkür ederim. Bu kitabımız Balkanlarda özellikle Bosna Hersek özelinde tasavvufi hayatın izlerine dair bir çalışma olduğu için ve de alanda yeterli yayın olmadığı için bir boşluğu dolduracaktır inşallah. Saraybosna’da Mevlevîlik özelinde bir kitap yazma niyetinde değildim. İki yıl önce bir dergi makalesi için kendime konu olarak 2011 senesinde 97 yaşında vefat eden Hacı Hafız Halid Hacimuliç Efendi’yi seçmiştim. Ancak bu zât-ı muhteremin hayatının kitaba dönüşmesi ve Türk halkı olarak tanınması gerektiğini düşündüm. Araştırma yaptıkça ortaya çıkan belge ve bilgiler de Saraybosna Mevlevîhanesi’nin kuruluşundan günümüze kadar neler yaşandığını kitapta işlemenin şart olduğunu gösterdi. Böylece bu eser ortaya çıktı.

Bosna’da tasavvufi birikimin olduğunu biliyoruz. Peki Mevleviliği ve kitaba konu olan Hacı Hafız Halid Efendi Hacımuliç’i Bosna’da farklı kılan hususlar nelerdir?

Bosna’da Mevleviliği özel kılan durum Saraybosna’nın fethi ile kurulan Saraybosna Mevlevihanesi’dir. Yüzyıllarca Saraybosna’nın ve çevresinin kültür hayatına önemli katkısı olmuş, en son 1952’de Yugoslavya yönetimince yıktırılmıştır. Hacımuliç Efendi, son yüzyılda Saraybosna’da yaşamış, 12 dil bilen, Mesnevi’yi Boşnakça’ya çeviren, ömrü mücadeleler ile geçmiş değerli bir insandır. Bosna’da saygı duyulan ve özlemle anılan bir kişidir.

Mevlevilik deyince akla Konya gelir. Balkanlar ile Anadolu’nun daha da özelde Saraybosna ile Konya’nın kalbi hâlâ birlikte atıyor. Bunu kitapta yer verdiğiniz fotoğraflardan anlayabiliyoruz. Tekkelerin özellikle de mevlevi tekkelerinin ve Hacımuliç Efendi gibi zatların katkıları ne olmuştur?

Hazret-i Mevlana’nın vefatından sonra onun görüşleri ve eserleri doğrultusunda öğrencileri tarafından Mevlevilik sistematik bir tasavvufi tarikata dönüşmüş. Bu tarikat zamanla Konya’dan dünyanın her tarafına yayıldığı gibi Balkanlara da gelmiş. Bugün dünyada en çok okunan kitaplardan biri Mesnevi’dir. Saraybosna Mevlevihanesi’nin faaliyeti Bosna’nın Avusturya- Macaristan’a ilhakı ile durmuş. Ancak şehirdeki alimler ve talibler Mesnevi okumaya devam etmişler. Mevlevihane’nin faaliyeti durunca bu sefer Mesnevihanlar ile Mevlevilik temsil edilir olmuş. Hacımuliç Efendi de bu mesnevihanların en uzun ömürlüsü ve bereketli ömrüne birçok şey sığdırmış sırlı bir zâttır.

Günümüz Saraybosna’sında Mevlevilik’e ve Mesnevi’ye yönelik entelektüel ilgi devam ediyor mu?

Tabiki. Bugün tarihi yerinde olmasa da yeniden inşa edilen Mevlevihane’de Hacımuliç Efendi’nin öğrencileri Mesnevi dersleri yapmaktalar. Balkanları ve Bosna’yı ziyaret edecek olanlar bu meclisleri ziyareti de programlarına almalılar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Önerilen Yazılar