Genel / Yazılar

Kendi Alanında İlk Çalışma

Share this post
Birden Bine, içeriğine hiç bakılmadan önce, sırf çabasıyla dahi takdir ve teşekkürü hakediyor. Çünkü bilginin zamanlar boyunca birikerek meydana geldiğine, birikimi meydana getiren her bir birimin çok kıymetli olduğuna inanıyorum. Hele o birim bir de öncüyse, ilkse biriciktir.

Asım Gültekin’in Türkçe sayıların kökenlerini araştırdığı kitabı Birden Bine geçtiğimiz Nisan ayında İz Yayıncılık’tan çıktı. Gültekin akademik olmayan bir çaba (bu iyi bir şey) ve keyifli bir sohbet üslubuyla, okuyucuyu da yanına alıp “haydi hep beraber sayıların kökenini araştıralım, ‘bir’e neden bir diyoruz, altı neyin altı öğrenelim” demiş. Bunu yaparken de yöntem olarak Hüseyin Rahmi Göktaş’ın kökses dil teorisini kullanmış. Çoğu zihin açıcı, merak uyandırıcı, bazısı da bir yere varamayan keyifli denemelerden oluşan bir eser ortaya çıkmış.

Emeğine Sağlık

Türkçenin kökenine dair çalışmalar malesef çok yetersiz. Çok az sayıda etimolojik sözlüğümüz var. O ‘az’ın da çoğunun baskısı yok. TDK’nın hazırladığı bir etimolojik sözlük yok mesela. Tuncer Gülensoy’un sözlüğü TDK Yayınları’ndan çıkmıştı ama onun da baskısı yok. (Etimolojik sözlüklerin durumu da müstakil bir yazıyı hakediyor.)

Sayıların kökeni ile ilgili ise doğru düzgün en ufak bir çalışma yok. Mevcut sözlüklerde dahi sayılarla ilgi bilgiler yetersiz. Sayıları nasıl açıklamışlar diye bir merakla sözlüklere baktığımızda karşılaşacağımız cevaplar şunlar: On: Dokuzdan sonra gelen sayı. Peki ya dokuz? – Sekizden sonra gelen sayı. Sekiz? E o da yediden sonra gelen sayı. İlh… Etimolojik sözlüklerde ise ilk beş sayı için bazı bilgiler var fakat beşten sonrası için hiç cevap bulamıyoruz.

Sekizin kökeni için İsmet Zeki Eyüboğlu’nun sözlüğüne baktım. (Baskısı bulunmayan sözlüklerden biri. Çok faydalı ve iyi bir sözlüktür.) Yok. Seki var, sekmen var, seksen var ama sekiz diye bir madde yok. Sekizi acaba seksende mi açıklamış diyerek seksene baktım. ‘Sekiz + on’ yazmış bırakmış. Nisanyan’ın sözlüğüne bakayım dedim. ‘Eski Türkçe ‘sekkiz’den sekiz olmuş’ demiş. Neden sekkiz? Bilgi yok. Sayıların kökenine dair araştırmalar bu durumda olunca kitabımız Birden Bine, içeriğine hiç bakılmadan önce, sırf çabasıyla dahi takdir ve teşekkürü hakediyor. Çünkü  …………………………………………………………………………………………………………………….

Seyfullah Bayram

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Önerilen Yazılar

Yenilik Yapanlar ve Yeni Bir Söz Söyleyenler Gelenekten Bahsedebilirler