Genel / Röportaj

“Öykü” Benim İçin Büyülü Bir Şey

Share this post

Necip Tosun

Konuşan: Esad Mücahit Eskimez

 

Türkiye’de öykü dendiğinde akla gelen önemli isimlerden birisi Necip Tosun. Sadece yazdığı öykülerle değil, edebiyatın bu alanına tutkusu ve özveriyle kaleme aldığı araştırmalarıyla da ayrıca duayen bir isim. Kendisi ile öykücülüğü, genç öykücüleri ve okuma serüvenini konuştuk.

Öykünün herkes için ve her zeminde geçerli kuralları var mıdır?

Diğer yazınsal türlerde olduğu gibi öykünün de genel geçer kuralları yok. Kuşkusuz kurama göre, kurallara göre sanat yapılamaz, yapılmamalıdır. Ancak tüm iyi öykülerin mutlaka belli başlı özellikleri var. Bir başka deyişle bir öyküyü beğenmemizin, iyi dememizin ve onların kalıcı hâle gelmelerinin nedenleri var. Dil başarısı, anlatıma denk düşen atmosfer, duruş, yenilik, çoğaltmaya uygun yapı, anlatımda odaklaşma iyi öykülerin ortak özellikleridir.

Öykülerinizi kaleme alırken okuyucunun bakışlarını sürekli üzerinizde hisseder misiniz?

Okuru da düşünürüm elbette. Ama daha çok bu türün büyük öncülerinin baskısını hissederim. Acaba onlar bu öyküyü görseler ne derler, beğenirler mi diye…

Öykülerde karakterlerle tanışmak için elimizdeki kelimeler bir romana göre çok daha kısıtlı. Yazar bu kısıtlı zeminde, en etkili biçimde karakterlerini nasıl ifade etmeli?

Romancı kadar geniş bir imkânı olmayan (ne sayfası ne zamanı) öykücü “kestirmeden” gitmek durumundadır. Burada, seçme ve temel özelliğin öne çıkarılması devreye girer. Bir karakterin ilginç bir yanı, çarpıcı bir duygusu, hareketi, eylemi öyküleştirilir. Peki, bir karakter sunumu için bu yeterli midir? Evet, çünkü bazen küçük bir davranış, tek bir cümle bile karakterin bütün kimliğini ele verebilir, onu temsil edebilir. Öykücü, bütün kişiliğini izah edebilecek bir mimikle bile bunu yapabilir. Önemli olan bu seçiştir ve temel özelliğiyle ona hayatiyet kazandırmaktır. Karakteri temsil edecek cümleyi ya da davranışı bulmaktır. Okurda kahramanın bu hareketiyle ilgili duygudaşlık yaratabilmektir. Bütün bunlar da öykünün kimi zaman imgesel bir yaklaşımla kurgulanmasını zorunlu kılar.

Söyleşinin tamamını Okur’un 7. sayısında bulabilirsiniz: https://goo.gl/QhUxKc

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Önerilen Yazılar