Yazılar

Ortak Eser Yokluğu, Ortak Ruh Mahrûmiyeti

Geçmişten bugüne taşınması gereken devamlılık bilinci açısından, geçmişin klasik eserleri karşısında konumumuz ve durumumuz nedir? Bugün bizim üzerinde bir heyecan ve estetik zevk ittifakı sağladığımız eserlerimiz var mıdır? 

Bundan aşağı yukarı bir asır önce aydınlarımız tartışıyordu: Bizim de klasik eserlerimiz var mıdır, yok mudur? Aralarında Ahmed Midhat Efendi, Cenab Şehabeddin, Necib Âsım, Ahmed Rasim, Hüseyin Dâniş gibi dönemin tanınmış kalem erbabı da vardı. Ahmed Midhat’a göre klasikler “en ziyade temeşşuk ve taaşşuk edilecek şeyler” idi. “Temeşşuk” yani meşk etme, benzerini yapmaya kalkışma, egzersiz modeli kılma… Ya “taaşşuk”? İşte orada mesele ciddîleşiyordu. Zira “taaşşuk”, âşık olma, gönül kaptırma yahut bugünün jargonuyla söylersek, flörtleşme idi… Ve tuhaftır, Ahmed Midhat ve arkadaşları için “klasik” demek, yalnızca Batı’nın geçmişten bugüne gelen eserleri demekti. Biz Avrupalı olmak ve Avrupa edebiyatıyla meşgul bulunmak “mecburiyetinde” olduğumuz için “bu klasikleri tanımamak büyük bir nakîsa” idi.

Tercüme ve Taklit

O günlerde kalabalık bir edebiyatçılar kadrosu bu konuyu tartışır dururlar. Fakat mesele bir noktaya gelir ki, ibretliktir: Ahmed Midhat Efendi, Necib Âsım, İsmail Avni ve İkdam gazetesi başyazarı Ahmed Cevdet, dilimizin Batı klasiklerindeki ifade gücünü karşılayacak noktada olmadığını, bizim klasik bir dönemimizin oluşmadığını, bu yüzden Türk edebiyatının klasik eserlerinin bulunmadığını, onun için de tez zamanda ve ayrım yapılmadan Batı’nın klasiklerinin tercüme ve taklit edilmesi gerektiğini söylerler.

İlginçtir ki, her açıdan bir aşağılık psikolojisi ve müstemleke teslimiyetçiliği kokan bu düşüncelere karşı, akl-ı selîm ve zevk-i millîyi savunmak Cenab Şehabeddin’e düşer. Şair iddia eder ki, her milletin ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

M. Fatih Andı

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>